Κολωνία: Δικαστήριο έκρινε ότι η υπηρεσία διαμεσολάβησης διαδρομών Uber X παραβιάζει τις αρχές του ανταγωνισμού
Η εταιρεία ταξί Taxiruf Köln, με βάση τον νόμο κατά του αθέμιτου ανταγωνισμού, μήνυσε ενώπιον του Περιφερειακού Δικαστηρίου της Κολωνίας τη SafeDriver ennoo CGN GmbH, την Uber BV, με έδρα την Ολλανδία και τους διευθύνοντες συμβούλους τους. Η κατηγορία: Η εφαρμογή Uber X, μέσω της οποίας ο πάροχος της πλατφόρμας μεσολαβεί για τις παραγγελίες του, παραβιάζει τις διατάξεις του νόμου περί μεταφοράς επιβατών, θέτοντας έτσι την Taxiruf Köln σε μειονεκτική θέση ως τοπικό πάροχο υπηρεσιών ταξί.
Η Taxiruf Köln, ως ενάγουσα, υφίσταται ανταγωνιστικό μειονέκτημα, καθώς η μεσολάβηση παραγγελιών μέσω της Uber X δεν διασφαλίζει ότι οι παραγγελίες των πελατών φτάνουν πράγματι στην έδρα των επιχειρήσεων που τις εκτελούν. Εφόσον τόσο η Uber όσο και η SafeDriver ennoo GmbH δεν εκτελούν οι ίδιες τις παραγγελίες, αλλά τις προωθούν σε ανεξάρτητους υπεργολάβους, αυτές πρέπει να φτάνουν απευθείας στην έδρα των υπεργολάβων και μόνο από εκεί να προωθούνται στα ενοικιαζόμενα οχήματα. Μετά από προφορική ακρόαση στις 3.09.2025 (, το δικαστήριο αποφάσισε ότι αυτή η διαδικασία συγκρούεται με τη διάταξη 49, παράγραφος 4, του νόμου περί επιβατικών μεταφορών. Παρόμοιες αποφάσεις εκδόθηκαν το 2019 στη Φρανκφούρτη και το 2020 στο Ντίσελντορφ.
Τον Σεπτέμβριο του 2024, ένα μέλος της Taxiruf Köln, συνοδευόμενο από συνεργείο του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού σταθμού WDR, παρήγγειλε δύο φορές διαδοχικά ένα ενοικιαζόμενο όχημα μέσω της εφαρμογής Uber. Είχαν προηγουμένως συνεννοηθεί με έναν επιχειρηματία που διέθετε λογαριασμό Uber, εκτός της έδρας του, και μπόρεσαν έτσι να παρακολουθήσουν τη διαμεσολάβηση των δύο παραγγελιών στο κινητό τηλέφωνο του επιχειρηματία. Στο κινητό τηλέφωνο, η παραλαβή της παραγγελίας επιβεβαιωνόταν με ένα σάρωμα, προφανώς χωρίς η παραγγελία να έχει περάσει εν τω μεταξύ από την έδρα και να έχει προωθηθεί ενεργά. Αυτή η διαδικασία δεν αμφισβητήθηκε από τους εκπροσώπους της Uber κατά την ακρόαση.
Το δικαστήριο διαπίστωσε ότι στην εφαρμογή υπάρχει μια επιλογή που ονομάζεται «λύση αντίρρησης», όπου μια παραγγελία μεσολαβείται μόνο μέχρι την έδρα της εκάστοτε επιχείρησης, εάν η επιλογή της άμεσης προώθησης στα οχήματα δεν έχει εγκριθεί από την επιχείρηση. Ωστόσο, αυτή η επιλογή σπάνια χρησιμοποιείται, καθώς οι χρήστες της εφαρμογής προτιμούν φυσικά την απλούστερη λύση χωρίς ενδιάμεσα βήματα που απαιτούν προσωπικό. Οι δικηγόροι των εναγομένων ισχυρίστηκαν ότι ενημερώνουν τους υπεργολάβους ότι οι παραγγελίες πρέπει, για νομικούς λόγους, να φτάνουν στην έδρα τους, επιχειρώντας να μεταφέρουν την ευθύνη για τη χρήση της επιλογής παράκαμψης στους υπεργολάβους. Σύμφωνα με τους δικηγόρους, οι επιχειρηματίες κάνουν κατάχρηση του «λογαριασμού επιχειρηματία» τους, εάν δεν τον διατηρούν στην έδρα ή δεν τον ενεργοποιούν καν.
Ωστόσο, το δικαστήριο θεώρησε ότι η δυνατότητα παράκαμψης αυτού του βήματος αποτελεί συνειδητή απόφαση των διοικητικών υπευθύνων του προγραμματισμού της εφαρμογής της Uber. Επειδή η ανάθεση των παραγγελιών απευθείας στα οχήματα μέσω της αποδοχής της λύσης αντίρρησης συνεπάγεται σημαντικό επιπλέον κόστος για τις επιχειρήσεις, αλλά και επειδή δεν επιβάλλονται κυρώσεις εάν η έδρα παρακαμφθεί, αυτή η λειτουργία της εφαρμογής παραβιάζει άμεσα τον νόμο. Οι υπεργολάβοι, σύμφωνα με την άποψη του δικαστηρίου, μπορούν να εμπιστεύονται ότι τα εργαλεία που τους παρέχονται από την Uber είναι σύμφωνα με το νόμο.
Ο ισχυρισμός των δικηγόρων ότι ο νόμος δεν ισχύει για την Uber -ως μεσολαβητή- απορρίφθηκε από το δικαστήριο. Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο είχε ήδη αποφασίσει στην υπόθεση Uber Black II (13.12.2018) ότι η ευθύνη μπορεί να υφίσταται ακόμα και όταν μια ρύθμιση δεν απευθύνεται άμεσα σε έναν συμμετέχοντα στην αγορά, αλλά αυτός ο συμμετέχων προτρέπει ή βοηθά έναν τέτοιο αποδέκτη να παραβιάσει τη ρύθμιση.
Οι εναγόμενοι ενήργησαν τουλάχιστον με ενδεχόμενο δόλο, καθώς δεν υπάρχει καμία επιλογή ελέγχου για το αν χρησιμοποιείται η λύση αντίρρησης, σύμφωνα με το δικαστήριο. Επομένως, τόσο η Uber BV και οι διοικούντες της όσο και η SafeDriver ennoo CGN GmbH και ο διευθύνων σύμβουλος της στην Κολωνία είναι άμεσα υπεύθυνοι γι’ αυτήν την επιλογή παράκαμψης των κανονισμών του νόμου. Το δικαστήριο επικύρωσε το αίτημα διαταγής της Taxiruf Köln κατά της χρήσης της εφαρμογής Uber, μέσω της οποίας γίνονται δεκτές όλες οι μεσολαβούμενες παραγγελίες των εναγομένων στην περιοχή της Κολωνίας.
Η απόφαση του δικαστηρίου ορίζει ότι τόσο η Uber BV όσο και τρεις διευθύνοντες σύμβουλοι στην Ολλανδία, καθώς και η SafeDriver ennoo CGN GmbH ως γενικός εργολάβος στην περιοχή της Κολωνίας και ο διευθύνων σύμβουλος της βρίσκονται αντιμέτωποι, σε περίπτωση συνεχιζόμενης χρήσης της εφαρμογής Uber X στην τρέχουσα μορφή της, με την επιβολή προστίμου έως 250.000 ευρώ – ή, εναλλακτικά, με κράτηση έως έξι μήνες.
Ωστόσο, η Taxiruf Köln θα πρέπει πρώτα να καταθέσει εγγύηση ύψους 100.000 ευρώ, εάν επιθυμεί να εκτελέσει την απόφαση. Ο λόγος είναι ότι οι εναγόμενοι θα μπορούσαν να διεκδικήσουν αυτό το ποσό εάν η Uber πετύχει διαφορετική απόφαση σε δεύτερο ή τρίτο βαθμό και, συνεπώς, υποστεί αδικαιολόγητα ανταγωνιστικά μειονεκτήματα στο μεταξύ. Οι εναγόμενοι πίεσαν για ένα σημαντικά υψηλότερο ποσό, το οποίο το δικαστήριο απέρριψε.
Η απόφαση εντυπωσιάζει με τη συνέπειά της, αλλά και με τη λεπτομερή της ακρίβεια, που μπορεί να δυσκολέψει τους νομικούς εκπροσώπους της Uber να προσβάλουν την απόφαση σε ανώτερο δικαστικό επίπεδο. Επιπλέον, αν και η απόφαση απαγορεύει προσωρινά μόνο τη χρήση της εφαρμογής Uber X στην περιοχή επιρροής της Taxiruf Köln και προβλέπει την επιβολή προστίμων, η νομικά άψογη επιχειρηματολογία της προσφέρει επίσης ένα πρότυπο για άλλες περιοχές, ώστε να περιοριστεί προσωρινά το φαινόμενο.
Πάνω απ’ όλα, είναι σημαντικό ότι η βάση της απόφασης είναι μια παραβίαση του νόμου περί ανταγωνισμού. Τέτοιες αποφάσεις μπορούν συνήθως να επιτευχθούν πολύ πιο γρήγορα στα γερμανικά δικαστήρια, ενώ οι παραβιάσεις τους συνεπάγονται πολύ πιο σοβαρές συνέπειες. Ωστόσο, είναι ίσως αφελές να πιστεύει κάποιος ότι η Uber δεν θα εξαντλήσει όλες τις νομικές επιλογές για να ανατρέψει αυτή την απόφαση, καθώς πρόκειται για απόφαση πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.
Επίσης, η εφαρμογή Uber X πιθανότατα θα υποστεί σύντομα μικρές τροποποιήσεις, αρκετές ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά χωρίς να επαληθευτεί παραβίαση της διαταγής. Το ίδιο το δικαστήριο γράφει ότι θα είναι αρκετό να αναπτυχθεί περαιτέρω το επίμαχο εργαλείο, ώστε να επιτρέπει μόνο τη νόμιμη χρήση κατά τη συνήθη λειτουργία του και διαπιστώνει ότι πρόκειται μάλλον για επιπλέον κόστος. Μια Κολωνία χωρίς Uber δεν είναι, δυστυχώς, ακόμα ορατή.
